Is je alarmsysteem wel goed afgesteld?

Het verschil tussen gerechtvaardigde en onterechte angst
Deel 1: Het belang van een alarmsysteem [Drieluik]
picsart_12-29-07.27.53.jpg

 

Vorige week vertelde iemand me een interessante hypothese, die neerkwam op het volgende: “Ik denk dat mensen meer moeten luisteren naar hun angst; meer moeten vertrouwen op hun ‘nee-gevoel’. Ik geloof dat dat gevoel het altijd bij het juiste eind heeft”
Als voorbeeld zei hij vervolgens: “Waarom zou je op een feestje blijven waar je je niet prettig voelt, wat levert dat je op?”

Het is een interessante theorie die ook naar mijn mening grotendeels kloppend is: Waar jonge kinderen zich nog heel erg laten leiden door hun (meest basale) gevoel(ens), zijn volwassenen die verbinding vaak behoorlijk verloren. Ze hebben geleerd om beslissingen hoofdzakelijk rationeel te maken. De emoties die wel bij besluitvorming betrokken worden, zijn emoties die samenhangen met sociale context: “Als ik dit kies, hoe aardig vindt die ander mij dan nog?” Of deze vaak onbewuste, haast nog fundamentelere variant: “Als mijn keuzes afwijken van die van de groep waar ik bij wil horen, wie ben ik dan nog?”
Mensen zijn sociale wezens, daar valt niet aan te ontkomen, maar ik geloof sterk in eigen verantwoordelijkheid en eigen regie. Jij bent degene die kiest aan welk sociaal gedrag je je wilt conformeren. (Het is mogelijk dat een groep, of de groep waar je bij wilt horen, collectief gedrag vertoont dat niet ok is. Dat gebeurt.) Het zijn niet de sociale regels van jouw groep die bepalen wie jij bent, maar de keuzes die je maakt. 
Verder geloof ik dat het voor het maken van de juiste keuzes belangrijk is om die niet alleen met je hoofd te maken, maar juist ook met je gevoel en dan bedoel ik dus niet langs de lat van je angst voor afwijzing, maar met je diepe basale gevoelens die daar onder zitten en die je waarschijnlijk (helaas!) geleerd hebt niet meer zo serieus te nemen: Je innerlijke kompas. Je alarmsysteem.

Een maand geleden ongeveer was ik te gast op een basisschool om een themales te verzorgen. Voorafgaand aan die les moest ik samen met een lerares zorgen dat mijn powerpointpresentatie werkte op hun computersysteem. Dat had nogal wat voeten in de aarde, waarna ze hulp vroeg aan twee mannelijke collega’s. Een van deze collega’s maakte, vrijwel direct na binnenkomst al, allerlei seksistische opmerkingen. Niet direct tegen mij, maar wel indirect voor mij bedoeld. Ik voelde dat er veel aandacht was voor hoe ik zou reageren, dus reageerde ik niet. Niet positief. Niet negatief. Gewoon niet. Ik vertelde mezelf dat ik hier mijn werk kwam doen en dat deze man en zijn gedrag niets voor me betekenden, zolang hij niet tussen mij en dat doel zou staan.

Misschien was dit, ondanks dat zijn collega’s het allemaal erg grappig leken te vinden, niet het effect waar deze man op had gehoopt en deed hij er daarom nog een schepje bovenop. Misschien was daar een andere reden voor. Of geen reden. Ik weet het niet. Het is ook niet relevant eigenlijk.

Wat er vervolgens gebeurde, was dat hij toen hij het systeem aan de praat gekregen had, vlak achter me ging staan. -Net niet tegen me aan, nèt niet.-, om van over mijn schouder en in mijn oor aangekondigd ‘te kijken hoe mediawijs je bent’. (Waarna hij achter me bleef staan en ik letterlijk het tempo van zijn ademhaling kon bepalen, omdat ik die voelde in mijn nek).

Voor mij was dit niet ok.
Geen twijfel. Geen vraagtekens.
Absoluut. Niet. Ok.

Ik wilde dat hij minstens drie stappen naar achteren zou doen en uit mijn persoonlijke ruimte zou gaan en dat wilde ik hem zeggen ook.

En toen kwam toch de twijfel…

De anderen vonden het namelijk heel grappig.

Niet alleen de mannelijke collega van deze man, maar ook de vrouwelijke. Ze lachten. Iedereen lachte, behalve ik. En misschien, misschien zei dat wel iets over mij? Dat zou kunnen toch? Ik ben immers slachtoffer geweest van seksueel geweld, iets abnormaals. Misschien overdreef ik wel, gedroeg ik me als een overgevoelig slachtoffer. Misschien was het wel normaal om zoiets heel grappig te vinden?

Twijfel.

En dus deed ik niet wat ik eigenlijk wilde doen: Bij mezelf blijven en hem vertellen uit mijn persoonlijke ruimte te gaan.

Gelukkig liet ik mezelf niet helemaal in de steek. Hoewel ik twijfelde aan mijn beoordelingsvermogen over de situatie, was ik toch niet bereid om mijn ‘nee-gevoel’ helemaal los te laten, dus draaide ik me om naar de leraar en keek hem recht in zijn ogen. Daardoor voelde hij in ieder geval mijn innerlijke motivatie om in de ogen te zien wat me ‘bang maakte’ en daar reageerde hij ook op: “Zo, jij laat je niet makkelijk van de wijs brengen” en een van zijn collega’s noemde me ‘onaanraakbaar’ en ‘niet te intimideren’ (Yes!). Helaas voelde de man waarschijnlijk ook mijn twijfel, want hij bleef wel staan.

Achteraf gezien baalde ik enorm van de situatie ‘Had ik maar…’ en toch was er nog steeds die knagende twijfel. Ik kwam er niet helemaal uit. Ik had het nodig om het met iemand te bespreken om dit te kunnen verhelderen. Toen de mist vervolgens weer optrok was het heel duidelijk: Het was niet ok. Het is nooit ok geweest.
De situatie klopte vanaf het begin al niet, wat mijn lijf prima aangaf en hetgeen waardoor ik in de war kwam, het sociale mechanisme dat me aan het twijfelen bracht; dat groepsgedrag, dat klopte ook niet.

Als ik had gekozen met mijn innerlijke kompas en dicht bij mezelf en de alarmsignalen van mijn lijf was gebleven, was de regie bij mij gebleven. Dan had ik de juiste keuze gemaakt.

Heb ik nu verloren? Nee. Ik heb geen schade opgelopen. Ik heb hiervan geleerd. Ik heb mijn innerlijk kompas heel sterk gevoeld en ook helder wat er voor zorgde dat ik toch niet op dit alarmsysteem vertrouwde. Dat betekent dat ik het een volgende keer anders kan doen, als dat is wat ik wil.

Het is jammer dat ik, in deze situatie, niet bij mezelf heb kunnen blijven op de manier die ik wilde, maar ik heb mezelf ook niet helemaal in de steek gelaten. Er zijn nuances. Ik ben naar de angst toe gegaan, in plaats van ervan weg. En na de situatie heb ik gekozen voor goede zelfzorg door het te bespreken met iemand waarvan ik wist dat hij mij, mijn twijfels en de situatie serieus zou nemen.

Het is voor mij moeilijk om mijn innerlijk kompas te voelen en om er naar te handelen. Meer nog dan voor veel anderen, omdat ik in het verleden ernstige trauma’s opgelopen heb. (Over hoe dat op elkaar doorwerkt schrijf ik graag in deel twee van deze tekst). Juist daarom vind ik, dat ik in bovenstaande situatie mag spreken over een overwinning.
Het was niet perfect. Nee.
Het is wat het is.
Zo werkt leren: Kleine stapjes en met vallen en opstaan.

In het nu is er tijd en ruimte om te oefenen. Te proberen.
Voor mij, maar ook voor jullie.

Probeer bij de keuzes die je maakt eens stil te staan bij wat je lijf je vertelt. Ga naar je buik. Wat zegt je buik? Vraag jezelf of datgene wat je voelt van jou is of dat het te maken heeft met andermans verwachtingen van jouw gedrag.

Je bent volwassen, maar je mag zijn als dat kind, wiens voelsprieten nog goed zijn afgesteld.
Daar mag je voor kiezen.

En als het niet uitpakt zoals je wilt dat het uitpakt, heb je de volgende keer een nieuwe kans om het anders te doen, want je mag steeds opnieuw kiezen.

Advertenties

11 gedachtes over “Is je alarmsysteem wel goed afgesteld?

  1. <3, zo liefdevol, zoals je schrijft over jezelf, de situatie en je leerproces. ❤
    Ik vind het heel mooi hoe je schrijft en hoe je tekst mij wederom uitnodigt om op eigen benen te gaan staan en de wijde horizon van keuzevrijheid te voelen. Dankjewel. X

    Like

  2. Wow, wat bijzonder zeg! Ik heb laatst ook zo’n situatie meegemaakt waarin ik mijn grens niet duidelijk heb aangegeven. Ook ik voel het als een leermoment en heb gelukkig geen schade opgelopen. Het is al heel mooi dat ik hierna niet hard voor mezelf was. Het is zoals het is. De volgende keer hoop ik dat ik (beter) kan handelen naar wat mijn lijf zegt.
    Dank je voor het delen!

    Like

  3. I will right away take hold of your rss feed as I can not find your email subscription hyperlink or newsletter service.
    Do you have any? Please allow me recognize so
    that I may just subscribe. Thanks.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s