‘Momentum’

kokuyu
Aikido

Gisteren heb ik een fantastische ochtend gehad en niet alleen omdat het zulk prachtig weer was; Ik was bij een Aikido-les. Het was gaaf en leerzaam en ook spannend. In het begin was het eigenlijk vooral dat.

Mijn ervaring met Martial Arts is zo goed als nul: Op de basisschool kreeg ik een weerbaarheidstraining die vooral ging over je stem laten horen en af en toe mochten we tegen een kussen slaan. (ook dat leek meer om het geluid te gaan; gewoon schreeuwen zonder slaan mocht ook). Op de middelbare school kreeg ik een verplichte zelfverdedigingstraining voor meisjes ter preventie van seksueel geweld. Hoewel te laat voor mij, theoretisch een prachtig streven. In uitvoering echter, was het eigenlijk meer een spartaanse gymles met af en toe wat scenariotraining. Ik overdrijf niet als ik zeg dat de lessen (her)traumatiserend waren.
In de zomer nadat ik mijn plankje doormidden had geslagen, kwam ik samen met een vriend terecht in een hinderlaag van mijn dader en zijn vrienden. Omdat mijn overlevingsinstinct me niet in de steek liet, ben ik hier heelhuids uitgekomen. De “zelfverdedigingslessen” waar ik te horen kreeg dat meer dan 1 aanvaller niet iets was ‘waar je vanuit moet gaan’ en waar ik vooral de vaardigheid van het bevriezen leerde, waren duidelijk minder helpend.
Ondanks dit enorme fiasco, heb ik twee jaar geleden, op eigen initiatief, weer een zelfverdedigingstraining gevolgd; Eentje die de naam wél verdiende. Mijn motivatie was, “Ik ben bang, dus ik doe het”. Ook de website met weblog waaruit bleek dat er ook mensen bestaan die wel weten waar ze het over hebben, was een krachtige motivator.

Ik kan veel schrijven over die lessen. -en de vervolgcursus die ik aansluitend heb gedaan (en de privélessen van daarna, waar ik graag nog mee verder wil), want ik heb veel geleerd. Maar eerst zal ik vertellen wat ik er niet heb geleerd; niet echt tenminste: De Martial Arts ervaring.

Echte, op de realiteit gebaseerde zelfverdediging (en dat is nodig, want als het niet op de realiteit gebaseerd is, hoe ga je je dan leren verdedigen tegen iets dat werkelijk kan gebeuren?), lijkt weinig op Martial Arts. Het gaat niet om wie het beste vecht in termen van de mooiste techniek, het gaat er om of je weer veilig thuis komt. Heel hard wegrennen is prima zelfverdediging. Bot en ‘onbeleefd’ iemand afwijzen die graag met je alleen wil zijn, als dat niet goed voelt, ook.

Ik heb dus weinig ervaring met Martial Arts, maar ik heb wel ervaring met geweld; Echt en lelijk geweld dat totaal niet lijkt op het geweld uit films of boeken. Ik maak me geen illusies: Ik wéét dat het soms niet genoeg is om iemand bot af te wijzen, dat wegrennen niet hetzelfde is als wegkomen.  Soms worden dingen fysiek. Maar ook als dat gebeurt, heb je meer aan een absolute bereidheid om jezelf in veiligheid te brengen, dan aan een scala mooie technieken waar je uit kunt putten. Als jij wordt aangevallen, heb je de tijd meestal niet aan jouw kant. Ik stel iemand liever buiten gevecht met een lelijke, snelle, simpele, effectieve beweging, dan met een prachtige ingewikkelde heupworp, waarvoor de hoek van mijn aanvallers rechterarm precies een bepaald aantal graden moet zijn.

Mijn kennis van Martial Arts, begint en eindigt (als je de Aikido-les van gisteren even niet meerekent), bij de basisprincipes, zoals ik ze uit ervaring en door de zelfverdedigingslessen (en door belachelijk veel van veiligheidsexpert Rory Miller te lezen) heb geleerd.

Ik ben geen leraar zelfverdediging en bepaalde concepten begrijp ik zelf heel goed, maar dit is niet de plek en ik ben niet de persoon om die uit te leggen. Voor nu wil ik vooral helder hebben dat er verschil zit tussen zelfverdediging en Martial Arts. Dan kan ik zo rustig gaan schrijven over dingen die  overeenkomstig zijn (ja die zijn er ook) en mijn ervaringen gisteren bij Aikido.

Toen ik twee jaar geleden begon met de zelfverdedigingslessen, was dat een hele uitdaging voor me: Het fysieke karakter van de lessen, de mannelijke leraar, het oefenen met dingen die ik herkende en die wat bij me op konden roepen, de angst om te bevriezen… Talloze dingen. De training was een grote aaneenschakeling van “Bang zijn en het toch doen”.

Een van de dingen die ik leerde, was veilig vallen. Dat is eigenlijk heel nuttig en in principe vind ik dat iedereen dat al standaard op de basisschool zou moeten leren, omdat het veel botbreuken en narigheid zou schelen.
Voor mij was het echter een uitdaging (met hoofdletters). “Naar de grond” vond ik doodeng. Mijn hele systeem geloofde, omdat dat was wat ik had geleerd, dat het op de grond afgelopen zou zijn: “Op de grond ben ik verloren”.
Dat was ik ook, vroeger: Eenmaal op de grond met mijn handen in een houdgreep geklemd en de lucht uit mijn longen geperst door een veel te groot lijf op het mijne, was het  de ene dag proberen om niet dood te gaan en de andere dag juist proberen om wel dood te gaan, afhankelijk van hoe verschrikkelijk het alternatief was.
Naar de grond ‘moeten’ maakte me dus bang. Dat doen in het bijzijn van een mannelijke leraar die veel sterker en vaardiger was als ik en ook nog eens door de gymzaal kon bewegen, was pas echt eng.
Ik was bang, maar ik deed het. Ik leerde niet alleen veilig te vallen, maar ik leerde ook dat dat waar ik bang voor was niet gebeurde. Dat dingen nu anders zijn.

Bij Aikido gisteren had ik er veel profijt van, zowel van het veilig vallen (geen blauwe plekken of pijn o.i.d. vandaag) als de wetenschap dat dingen nu anders zijn. Aikido werkt veel met gewrichtsklemmen en het tegen de grond duwen/klemmen/gooien van je tegenstander. Goed kunnen vallen is dan geen overbodige luxe. Naar de grond durven ook niet.
In het kader van ‘tel je overwinningen’, wil ik toch wel even onderstrepen dat ik het heel stoer van mezelf vind dat ik dit in een gemengde groep gedaan heb en dat ik ook nog eens in staat was om voldoende te ontspannen en mee te bewegen, zodat de gewrichtsklemmen minder effectief waren. (Mooie les ook: Meer invloed uit kunnen oefenen als je ontspannen bent…)

Ik kon zelfs zo goed ontspannen dat het me lukte om het moment van focus te vinden, waarin mijn hoofd eindelijk eens z’n mond houdt en mijn lijf gewoon dingen uitprobeert die blijken te werken en ik me heel bewust ben van mijn omgeving, zonder dat mijn aandacht verslapt van wat ik aan het doen ben. Op zulke momenten (bij zelfverdediging heb ik dat ook) voel ik me absoluut kalm en vind ik het heel leuk; Een beetje lastig uit te leggen, maar Aikido was dus ook echt heel erg leuk. Voor zelfverdediging vind ik het, ondanks een dappere poging van de leraar om me het tegendeel te bewijzen (waarmee hij me juist  nog meer bevestigde), niet heel praktisch, maar als sport vind ik het fantastisch en er is veel te leren. Bepaalde elementen van Aikido spreken me ontzettend aan, vooral de principes: Bewustzijn, concentratie, hoe de technieken gebruik maken van de energie van de ander of van de zwaartekracht en ‘momentum’.

Volgens Wikipedia is momentum: “Het kantelpunt waarop een evenwichtssituatie kan omslaan”. Voor mij is momentum gebruik maken van gelegenheid. Rory Miller schrijft altijd: “Learn to see the gifts” (Leren de cadeautjes te zien). Bijvoorbeeld: Iemand die je van voren wurgt, met twee handen om je hals, “geeft” je eigenlijk een paar dingen: Allereerst zijn zijn intenties duidelijk. Je weet hoe de kaarten op tafel liggen als dat gebeurt, dus daar kan je je actie op aanpassen; het praat-stadium is voorbij. Ten tweede geeft die persoon de mogelijkheid uit handen om zijn handen voor iets anders te gebruiken. Ze zijn daar, waar jij weet dat ze zijn en hij kan ze op dat moment niet gebruiken voor iets anders. Ten derde staat je aanvaller nu voor jou, terwijl jij je handen nog wel hebt, op slagafstand (met onbeschermd hoofd, hals, plexus, organen enz). Als je je niet laat verlammen door wat er gebeurt, heb je veel mogelijkheden.
In aikido zag ik dit ook: Een routine waarbij de aanvaller zijn energie naar voren brengt in een stoot met de rechterarm, is een mooie gelegenheid voor de verdediger om juist die arm vast te pakken en er aan te trekken om de aanvaller uit evenwicht te brengen.

Momentum is prachtig. Ik herken het uit zelfverdediging, ik zag het in Aikido, maar het is ook een mooie mindset voor het leven: Het denken in mogelijkheden. De cadeautjes herkennen die je tegenkomt, de bloemen langs je weg waarderen.

Ik schrijf altijd op mijn blog over regie. Over steeds opnieuw kunnen kiezen. Het  zijn niet altijd ideale opties, zo is  het  leven, maar er is wel altijd keuze.

Gisteren had ik ook kunnen kiezen om niet naar Aikido te gaan. Om me niet over te geven. Om niet naar de grond te gaan, maar dan had ik vast niet zo’n geweldige ochtend gehad. Dan had ik vast niet zoveel geleerd. Dan had ik me vast niet zoveel steviger gevoeld. Ook dat is momentum. Kiezen naar de grond te gaan, om sterker op te staan.

“Het kantelpunt waarop een evenwichtssituatie kan omslaan”
En dat kan dus best in jouw voordeel uitpakken.

Advertenties

7 gedachtes over “‘Momentum’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s